İŞ VE YAŞAM DENGESİ
Süleyman Kurt tarafından yazıldı.    |    23.04.2012

 

Akademik çalışmalarım esnasında takip ettiğim ve ciddi anlamda iş ve eğitim yaşamıma ön veren çok kıymetli bir eser olması hasebiyle özetini paylaşmak istedim. 

 

İstifade edebilmek umuduyla...

 

KÜNYE

Eseri Adı        : İş ve Yaşam Dengesi (Harvard Businnes Review Dergisi)

Yazarı            : Edisyon

Yayınevi         : MESS (Türkiye Baskısı)

Sayfa Sayısı   : 223 Sayfa

Ebat               :14x 21 cm.

Basım Tarihi : Mart 2001

Yapım                        : BZD Yayıncılık

Düzelti            : Fevzi Göloğlu

Düzenleme     : Mavi Grafik

Baskı ve Cilt  : Acar Matbaacılık

ISBN              : 975-7152-91-7

 

TANIMI

İş ve Yaşam Dengesi adlı kitap Harvard Business Review Dergisinde yayınlanan makalelerin derlendiği, 223 sayfalık bir eserdir. MESS Tarafından Türkçe yayınlanan kitapta 8 Farklı makale yer almakta ve genel olarak çalışanın iş dünyası ile özel aile yaşamı arasında kurması gereken optimal dengeyi konu almaktadır.

Eser, genel olarak iş ve özel yaşam arasında kurulması gereken denge ve ilişkileri ele almış, konu üzerine çeşitli noktalara değinmiştir. Çalışanların işte başarılı kariyere sahip olmalarının ailelerini ihmal etmekten geçtiği ve aile ilişkileri iyi olanların kariyerde başarılı olamayacaklarına dair yanlış algıları ortadan kaldıran tezler ele alınmıştır.

 

GENEL YORUMU

Eserin genel yaklaşımı çalışanların iş ve özel yaşam arasında kurmaları gereken dengeyi konu almıştır. Buna göre gerek kariyer planlamasında gerek aile yaşamının gerek iş yaşamının dengeli ve planlı olarak düzenlenmesi ile başarıya kavuşacaktır.

İş yaşamında kronikleşen problemlere karşı çalışanlarda ya da yöneticilerde tükenme sendromu baş göstermekte, bu da ciddi sıkıntılara neden olmakta. Kitap bu konuya yer vermiş ve buna ilişkin çözüm önerilerini sunmuştur. Buna göre; tükenme sendromu gözlenen çalışanlarda yada yöneticilerde motivasyon kırıklığı, moral bozukluğu, çalışmak istememe, çabuk öfkelenme gibi davranışlar gözlemlenir. Bunun çözümü ise problemleri orta koyma, planlama ve çözüm üretme ile mümkündür. Bir başka açıdan ise iş/bölüm değiştirme ile de çözümlenebilir.

Yine bir diğer altı çizilen husus ise işlerin ertelenerek ileriki tarihlere/zamanlara tehir edilmesi ile birlikte sonuç olarak yığılmış ve birikmiş işlerin daha da içinden çıkılmaz bir hal alacağı için bu davranışın da iş yaşamına olumsuz etkileri gözlenmektedir.

Kitapta en çok ilgimi çeken konu başlıklarından biri tükenme davranışının nedenleri, sonuçları ve çözümleri üzerine ele alınan makalelerdi.

Bunun dışında ise yine güncel bir konu olan alternatif iş yeri yaklaşımı. Bu yaklaşıma göre çalışanlar, geleneksel anlamda bina içinde ofislerde çalışmak zorunda değil, ofis dışında her hangi bir mekanda mesela evde çalışmalarına devam edebilmekte. Tabi bu bütün departmanlar için uygun bir yöntem değil, sadece uzaktan çalışma imkanı bulunan departmanlarda uygulanabilecek bir yöntemdir. Bu yöntemde çalışanlar genellikle teknoloji ve bilişim araçlarının yardımıyla çalışabilmektedirler. Sosyal medya çalışmalar, telefon destek hizmetleri, e-destek hizmetleri gibi alanlarda kullanılabilir. Maliyetlerde ciddi anlamda düşüş oluşturmasının yanı sıra yolda geçirilen zamandan da tasarruf edilmesiyle işletme açısından doğru kurgulandığında ciddi anlamda ekonomik bir sistem olmaktadır.

 

KİTAPTAN ÇIKARILAN SONUÇ

Kitap birbirinden bağımsız akademisyenler tarafından ele alınmış ve genel olarak bir çerçeve etrafında ele alınmış farklı 8 makaleden oluşmaktadır. Kitabın genel mesajını anlamamız açısından öne çıkan ve biri diğerini tekrar etmeyen birkaç makale üzerinden eserin bütünü hakkında yorum yapılmaya çalışılmıştır.

İş ve Yaşam

İş yaşamında karşılaşılan sorunların temel kaynağı plansız ve disiplinsiz çalışma ile gereksiz zaman kayıplarıdır. Çalışanların moral ve motivasyonlarının yüksek olması çalışana ve işe olumlu olarak katkı sağlamaktadır. Çalışanlar iş yaşamlarında kariyer sahibi olabilmeleri için özel yaşamlarından tavizler vermek durumundadırlar. Buna göre özel yaşamları ile iş yaşamlarını ve kariyerlerini doğru planlayan ve dengeli yaklaşan yöneticiler her iki yaşamlarında da başarılı olabilmektedirler.

Bir problem tespit edildiğinde yapılacak şey onun üstünü örtmek, görmezden gelmek değil, üstüne gitmek, planlamak, istişare etmek ve çözüme odaklı yaklaşımlarda bulunmaktır. İş yaşamında karşılaşılan genel problemlerin temelinde; yetki belirsizliği, gerçekçi olmayan performans değerlendirmeleri, ödül-kariyer mekanizmasının tam olarak işletilememesi gelmektedir.

Başarının Bedeli

Bu makaleye göre kariyerinde ilerleme yolunda olan yöneticiler hayatlarından bazı fedakârlıklarda bulunmak zorundadırlar. Gerek ailelerinden gerek özel yaşamlarından ve gerekse kendilerinden ciddi fedakârlıklar ve kayıplar vererek kariyer basamaklarını tırmanan yöneticiler sonuç olarak ciddi anlamda tükenmişlikler ve zorluklar yaşamaktadırlar.

Buna göre sistemli,bilinçli ve baskılardan uzak daha reel ve net hedefler ortaya koyarak sürdürülen kariyer yönetimi süreci, hem başarıyı hem de huzuru beraberinde getirebilecektir.

Tükenmiş Yöneticiler

İş yaşamında yöneticilerin genellikle şikayet ettikleri ve sorunun somut olarak tespit edilemediği bir durum olan tükenmiş yöneticilerin, tükenme nedenleri şunları ele alınmıştır.

Tükenme iş yaşamında isteksizlik, umursamama gibi sonuçlar doğuran, çalışanın moral, motivasyon ve iştiyakının kırıldığı dönemlerdir. Tükenme davranışı gösteren bir yönetici şu belirtileri gösterir;

·         Kronik Yorgunluk

·         Talepte bulunanlara öfke duyma

·         Kendini eleştirme

·         Olumsuzluk ve çabuk tahrik olma

·         Kuşatılmışlık duygusu

·         Duygularını göstermede aşırı hassas olma durumları.

            Çalışanların iş yaşamında karşılaştıkları sorunlar her zaman iş eksenli olmayabilmekte, bazen özel yaşamında karşı karşıya kaldıkları sorunlardan da kaynaklanmaktadır. Yanlış varsayımlar, evlilikte karşılaşılan problemler, erteleme ve yarına bırakma davranışları da bu sorunların nedenleri arasında yer alabilmektedir.

            Özellikle erteleme hastalığı gerek özel yaşam, gerek iş yaşamında ortaya çıkan problemler arasında yer almaktadır. Zaman geçtikçe ertelenen ve yapılmayan işler birikmekte, bir süre sonra işler içinden çıkılmaz bir hal almaktadır. 

            Erteleme hastalığının çözümüne ilişkin öneriler ise şu şekilde ifade edilmiştir;

·         Yarına bırakmaktan kaçınılması

·         Çatışmalarla ilgilenmeyip çözümlemeler üzerine odaklanılması

·         Gerçekçi olunması hayalci davranılmaması

·         Başarmaya ve çözüme odaklanılması

·         Asla çok geç olmadığına inanılması

            Alternatif İş Yeri Yaklaşımı

            Geleneksel ofis yaklaşımı alternatif olarak bilişim imkanları ile birlikte evlerinden ya da farklı mekanlardan iş görme olanaklarının kullanılabilmesidir.

            Alternatif iş yeri uygulaması çalışma ofisinin geleneksel değerler dışında olması işletmenin maliyetlerinin düşürülmesi çalışanın verimliliğinin artırılması zaman kazanma gibi avantajlar sağlamaktadır. Ancak bu sistem her birim ve personel için geçerli değildir.

            Alternatif iş yeri yaklaşımı hakkında bilinen bazı kaideler şunlardır;

·         Alternatif iş yeri uygulaması her işletme ve personel için uygun değildir.

·         Örgütsel dönüşüm sürecine öncülük edemez, sadece belirli departmanların iyileştirilmesine katkı sağlar.

·         Şirket ofisinin çalışmak için en uygun yer olduğu düşüncesi her zaman doğru değildir.

·         Bu sistemde çalışanlar kendi başlarının çaresine bakabilirler düşüncesi yanlıştır, eğitim ve denetim mekanizmalarının işletilmesi gerekmektedir.

            Alternatif iş yeri yaklaşımı ile ilgili ABD’de yapılan araştırma ve incelemeler göstermiştir ki pilot çalışmalar yapılan iş yerlerinde verimli uygulanan çalışmalarda kişi başına 5.000 – 10.000 Dolar arası tasarruf sağlandığı gözlemlenmiş, şirket için ise ortalama 200.000 – 600.000 Dolar arası tasarruf sağladığı gözlemlenmiştir.